تلاش برای پاسداری از میراث نصف جهان

دکتر طاهره دادخواه

شهر اصفهان به دلیل بافت تاریخی وی‍‍ژه اش که یکی از شگفتی های تمدن بشری است به عنوان شهری صاحب هویت با اعتبار جهانی و جزء ده شهر مهم تاریخی جهان از طرف یونسکو مطرح شده است و شهر های مهم تاریخی جهان از جمله فلورانس،فرایبورگ ،توکیو ،شیان چین و سن بترزبورگ افتخار خواهر خواندگی این شهر را دارند .

ار آنجا که اصفهان به رغم تاریخی بودن به تمام امکانات و تسهیلات یک شهر مدرن و امروزی نیازمند است ،هرگونه حرکت عمرانی وتوسعه ای در ان نیاز به کارشناسی دقیق داشته و در واقع حفظ بافت تاریخی باید ضوابط اینکار را دیکته کند. یکی از نیاز های اصفهان سیستمهای مختلف حمل ونقل از جمله مترواست .

به همین دلیل در دهه چهل طرح مترو برای مسیرهای خارج از شهر و از فرود گاه بین المللی به فولاد شهر و ذوب آهن مطرح شد که به مرحله اجرا نرسید .

دانشجویان دانشگاههای اصفهان و علوم پزشکی اصفهان، با انتشار و امضای طوماری خواستار توقف گذر مترو از بافت تاریخی اصفهان شدند. در طومار 50 متری که به امضای گروهی از دانشجویان رسید، خطاب به مسئولان شورای شهر و مجریان پروژه مترو آمده است: با توجه به جایگاه شهر اصفهان، بی گمان مترو یکی از نیازهای این کلان شهر است؛ اما نظر به مخالفت های متعدد کارشناسان میراث فرهنگی، هیات منتخب استادان دانشگاه صنعتی اصفهان، دو مصوبه شورای عالی ترافیک کشور و دستور صریح قاضی مبنی بر توقف عملیات مترو در خیابان چهارباغ عباسی، تاکید داریم که مسئولان شورای شهر ، شهرداری اصفهان و مجریان طرح مترو باید ضمن عذر خواهی از مردم فرهنگ دوست اصفهان و پاسخ گویی شفاف به افکار عمومی، هرچه سریع تر نسبت به توقف احداث مترو در خیابان چهارباغ عباسی و بافت تاریخی شهر اصفهان و استفاده از مسیر جایگزین اقدام نمایند.

ایران نامه

بیست و هفت هشت سال از شروع پروژه مترو اصفهان گذشته است و ما هنوز موفق به احداث یک خط مترو هم نشده ایم و این نشان می دهد که برخلاف ادعا ، در این زمینه ما چقدر عقب افتاده ایم. غلامرضا شیران، در نشست بیدارباش با موضوع "اصفهان و مترو " که به همت " کانون فرهنگ پژوهان ایرانا " برگزار شد ، در جمع دانشجویان دانشگاه اصفهان با بیان این مطلب به ناکارآمدی متروی اصفهان پس از احداث اشاره نمود و افزود: یک پروژه فنی یک عمر مفیدی دارد. آن زمان که ما متروی اصفهان را طراحی کردیم اصفهان در شرق و غرب این قدر توسعه پیدا نکرده بود. حتا اگر روزی خط یک مترو هم به بهره برداری برسد من نگرانم که آن کارایی لازم را نداشته باشد.چون حوزه نفوذی یک خط مترو تا عمق 500- 400 متر نمی تواند بیشتر باشد و بعد از آن ما باید تدابیر دیگری بیاندیشیم که مسافر را از عمق بیشتر به خطوط مترو برسانیم و برای این کار حمل و نقل تکمیلی نیاز داریم.

عضو شورای شهر اصفهان در ادامه به تاثیرات مخرب متروی اصفهان اشاره کرد و گفت: فکر نکنید فاجعه مترو فقط برای مدرسه چهارباغ ماست. من خودم نماینده شما هستم در شورای شهر، ما ذله شدیم از بس در کمسیون های مختلف جنگیدیم و دعوا کردیم که بعضی کارها نباید این طوری باشد. بعد مردم می آیند به ما گله می کنند. به همین مردم می گویم که شما باید از ما بخواهید. اگر مردم از ما بخواهند ، من نماینده شورای شهر جرات خطاکردن نمی کنم. من بعد از دو سال که در شورای شهر هستم، مانده ام که ما چگونه باید به مردم جواب بدهیم.

شیران، با انتقاد از روند ساخت مترو و همچنین تقاطع های غیر همسطح در اصفهان گفت: حرف من امروز در شورای شهر این است که این قدر نباید شهر اصفهان را سوراخ سوراخ کنیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نحوه تصمیم گیری همکارانش در شورای شهر اصفهان درباره مترو، درباره انتخاب نمایندگان بی مسئولیت برای شورای شهر و مجلس و عواقبی که انتخاب نادرست برای شهر دارد به مردم هشدار داد و گفت: من رئیس کمسیون عمران شورای شهر هستم اما خود شورای شهر نمی گذارد که صدای ما به کسی برسد. باید همت بکنید و نمایندگان آینده را درست انتخاب کنید. من به شما تاکید می کنم که بشناسید نمایندگانتان را و بعد رای بدهید ، چون خیلی مهم است و در سرنوشت شهرها اثر می گذارد. امروز ما چه در مجلس و چه در شورای شهر به نمایندگانی نیاز داریم که فکر بکنند.

شیران در  ادامه ، سخنان اخیرش با هفته نامه اسپادانا را یادآوری نمود که گفته بود: الان متروی اصفهان یک پروژه سیاسی است. دوستان ما در اجرای طرح های شهر اصفهان دوست دارند بیشتر کارهای روبنایی انجام دهند تا در دید مردم باشند و با آن ها رای جمع کنند.

ایران نامه

چهار باغ عباسی و سی وسه پل از ماندگارترین آثار تاریخی اصفهان و ایران هستند که نقش تاثیرگذاری بر شکل گیری هویت فرهنگی کشورمان داشته اند . متاسفانه این روزها اخبار دردناک و غیر قابل باوری از عبور تونل مترو از زیر خیابان چهارباغ عباسی شنیده می شود و همه اینها در حالیست که طبق مصوبات شورای عالی ترافیک کشور و بر اساس نظرات کارشناسان دستور مبنی بر دور کردن مترو از خیابان چهار باغ عباسی و سی وسه پل صادر گردیده است.
بی شک عبور مترو از محور چهارباغ علاوه بر خسارات جبران ناپذیر برای میراث فرهنگی و تاریخی اصفهان ، به سبب ایجاد تغییرات گسترده جمعیتی و تغییر بافت شهری سبب بر هم خوردن پایداری اکولوژیکی منطقه خواهد شد .
ما دانشجویان ایرانی دانشگاههای مالزی در کنار دیگر هموطنانمان و شهروندان اصفهانی ضمن مخالفت جدی با عبور مترو از محور چهارباغ خواستار پایبندی مسئولان پروژه قطار شهری اصفهان به نظرات کارشناسان و حفاظت و حراست از میراث چندین هزار ساله کشور عزیزمان هستیم.

منبع: خبرنامه مالزی

http://klnews.blogfa.com/post-603.aspx

 پس از اعتراضات گسترده شهروندان اصفهانی نسبت به حفر غیر قانونی تونل مترو از خیابان چهار باغ عباسی و بافت تاریخی اصفهان که با پوشش مطلوب رسانه ها همراه بود ، طی روزهای گذشته شاهد اظهارات مسئولان میراث فرهنگی و برخی اعضای شورای شهر مبنی بر عدم عبور مترو از چهار باغ عباسی و لزوم پر شدن تونل بوده ایم .
امیدوارم هر چه زودتر این صحبتها عملی شود و شاهد رفع نگرانی ها در این خصوص باشیم . همچنین امیدوارم این صحبتها حرف آخر مسئولان میراث فرهنگی باشد و تبصره و تفسیری بر آن افزوده نشود !

به نقل از ایسنا

رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان گفت: تونل مترو در مسیر چهارباغ عباسی برخلاف مصوبه‌ی شورای عالی ترافیک در مقابل مدرسه‌ی چهارباغ حفر شده است و باید هرچه سریع‌تر پر شود.

احمد امین‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در اصفهان، بیان کرد: از ابتدای تشکیل شورای عالی ترافیک، همه‌ی مصوبات این شورا در راستای دور شدن تونل مترو از محور چهارباغ تصویب شده‌اند؛ اما متأسفانه امروز شاهدیم که مجریان به راه خود رفته و تونل را برخلاف مصوبات شورا حفر کرده‌اند.

وی اظهار داشت: نظر کارشناسان میراث فرهنگی این‌ است که حفر این تونل از مقابل مدرسه‌ی چهارباغ در هر کجای این محور که واقع شده باشد، برخلاف استانداردهای میراث فرهنگی و نظر شورای عالی ترافیک است و باید متوقف شود. هم‌چنین نظر معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ـ فریبرز دولت‌آبادی ـ پر شدن تونل در این مسیر و انحراف تونل مترو به سمت خیابان شمس‌آبادی است.

امین‌پور ادامه داد: مصوبات شورای عالی ترافیک در ارتباط با عبور مترو از فاز یک، «محدوده‌ی میدان امام حسین (ع) تا سی‌وسه‌ پل» مبنی بر انحراف خط مستقیم مترو به سمت خیابان غربی چهارباغ در این محور بوده است.

وی تأکید کرد: اگر پر کردن تونل، هزینه‌های اضافی و مضرراتی هم به‌دنبال داشته باشد، این معضلات صرفا برعهده‌ی مجریانی خواهد بود که مصوبه‌ی رسمی را نادیده گرفته‌اند.

رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان بیان کرد: در رابطه با موضوع‌های میراث فرهنگی نباید تک‌تک به‌دنبال نظرهای کارشناسان بود، چراکه هرکسی ممکن است، نظر خاص خود را در ارتباط با یک موضوع بیان کند؛ ولی آنچه ملاک عمل است، مصوبات رسمی است که شورای عالی ترافیک ابلاغ می‌کند و لازم‌الاجرا خواهد بود.

وی افزود: میراث فرهنگی اصفهان برای حل مشکلات مترو در محدوده‌ی بافت‌های تاریخی دست به یک‌سری اقدامات کشوری زده است و همه‌ی تلاش خود را برای اجرای دقیق مصوبات شورای عالی ترافیک در محدوده‌ی مترو چهارباغ به کار خواهد گرفت.

لینک خبر:

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1223777&Lang=Pتونل

http://www.naslefarda.net/cms4/news/news.asp?id=-1910593507

(به نقل از سایت DW آلمان بخش فارسی)

لینک خبر:

http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3731597,00.html

در سال ۱۳۸۵ شعبه‌ی پنج بازپرسی دادسرای عمومی اصفهان رأی به ممنوعیت عبور متروی این شهر از خیابان چهارباغ عباسی داد.اینک دوباره این طرح به جریان افتاده و نزدیک به ۹۰ درصد از خیابان چهارباغ حفاری شده است.

«نصف جهان این روزها شاهد اتفاقات ناگواری است». این، نخستین جمله‌ی بیانیه‌ای است که از سوی شبکه‌ی سازمان‌های غیردولتی زیست‌محیطی اصفهان صادر شده است. آلودگی‌های ناشی از صنایع، تبدیل زاینده‌رود به جوی فاضلاب، تجاوز ساختمان‌ها به حریم طبیعی شهر و بیماری‌های ناشی از آلودگی آب، قسمتی از واقعیات ناگواری است که به نوشته‌ی این بیانیه ‌امان موجودات زنده اصفهان را بریده است.

اما دردناک‌ترین خبر زیست‌محیطی اصفهان، در طول هفته‌های اخیر در خطر قرار گرفتن میراث ارزشمند فرهنگی این شهر، به علت جان گرفتن دوباره‌‌ی طرح عبور تونل مترو از زیر خیابان چهارباغ عباسی است. از دید کارشناسان، در صورتی که این طرح اجرا شود، ساختمان‌های تاریخی و کهن واقع در این خیابان در درازمدت آسیب خواهند دید و میراث فرهنگی و تاریخی اصفهان خسارات جبران‌ناپذیری متحمل خواهد شد. 

رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: درباره‌ی مترو اصفهان خبرهای خوبی دارم. اسفندیار رحیم‌مشایی در پاسخ به پرسش خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، درباره‌ی آخرین وضعیت مترو اصفهان، بیان کرد: خبرهای بسیار خوبی در این حوزه دارم و به جمع‌بندی خوبی رسیده و درس‌های خوبی گرفته‌ایم. وی اضافه کرد: تشریح این جمع‌بندی‌ها تفصیلی است و به‌زودی اعلام می‌شود. هفتم مهرماه امسال، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان از حفر تونل مترو در چهارباغ عباسی خبر داد.

پس از آن در 19 مهرماه، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا تأکید کرد: ما هم‌چنان اصرار داریم که مترو اصفهان از زیر چهارباغ عباسی عبور نکند و مسیر فعلی که به چهارباغ وارد شده است، اصلاح و تونل حفرشده پر شود. فریبرز دولت‌آبادی افزود: اکنون تونل مترو به منتهی‌الیه چهارباغ به سمت شمس‌آبادی چسبیده است، درحالی‌که این استنباط از مصوبه‌ی شورای عالی ترافیک، برداشت اشتباهی است، زیرا مصوبه تصریح کرده است که مترو در محور چهارباغ نباید باشد.

اما چند روز بعد یعنی در 23 مهر، رییس شورای اسلامی شهر اصفهان مسأله‌ی عبور مترو را از غرب خیابان چهارباغ عباسی، مسأله‌ای حل‌شده دانست. عباس حاج‌رسولی‌ها با بیان این‌که مسأله‌ی عبور مترو از غرب خیابان چهارباغ عباسی با مسؤولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان حل شده است، بیان کرد: با توجه به مصوبه‌ی شورای عالی ترافیک و با نظر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان، پروژه‌ی مترو در مسیر چهارباغ عباسی درحال اجراست.

لینک خبر: http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1219177&Lang=P

بیانیه شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی اصفهان برای نجات چهارباغ و میراث تاریخی فرهنگی اصفهان

نصف جهان این روزها شاهد اتفاقات ناگواریست ، آلودگی های زیست محیطی ناشی از صنایع امان زیستمندان شهر را بریده است ، زاینده رود به جوی فاضلاب تبدیل شده است و اگر روند کنونی مدیریت منابع آبی ادامه پیدا کند در کمتر از یک دهه آینده بطور کلی نابود خواهد شد ، حریم طبیعی شهر مورد تجاوز ساختمانها قرار گرفته و بر اساس آمار ها بیماریهای ناشی از آلودگی آب و هوا در حال گسترش است .
این اخبار در کنار اخبار پراکنده از تخریب و تهدید میراث گهربار فرهنگی دل هر دوستدار محیط زیست را به درد می آورد و مسئولیت سنگینی بر دوش هر کدام قرار می دهد.
چهار باغ عباسی و سی وسه پل از ماندگارترین آثار تاریخی اصفهان هستند که نقش تاثیرگذاری بر شکل گیری هویت فرهنگی اصفهان داشته اند . متاسفانه این روزها اخبار دردناک و غیر قابل باوری از عبور تونل مترو از زیر خیابان چهارباغ عباسی شنیده می شود و همه اینها در حالیست که طبق مصوبات شورای عالی ترافیک کشور و بر اساس نظرات کارشناسان دستور بر عبور مترو اصفهان از زیر خیابان شهید شمس آبادی در سال 1381ونیز دستور مبنی بر دور کردن مترو از خیابان چهار باغ عباسی و سی وسه پل در سال 1385 نیز صادر گردیده است.
بی شک عبور مترو از محور چهارباغ علاوه بر خسارات جبران ناپذیر برای میراث فرهنگی و تاریخی اصفهان ، به سبب ایجاد تغییرات گسترده جمعیتی و تغییر بافت شهری سبب بر هم خوردن پایداری اکولوژیکی منطقه خواهد شد .
مدیریت طبیعت ستیز شهری طی سالهای گذشته باعث نابودی عناصر طبیعی شهر نظیر بیشه ناژوان ( ریه شهر) ، باغات اطراف شهر و مادی ها شده است و عبور مترو از چهار باغ عباسی آسیبهای جدی را به خیابان چهارباغ وارد خواهد کرد .
در شهر اصفهان نیز معماری در کنار فضاهای سبز به شهرت رسیده اند. عمارت هشت بهشت بدون توجه به بوستان هشت بهشت و یا ساختان عالی قاپو بدون فضاهای سبز چند صد ساله اش بی رنگ خواهد بود.
همچنین از آنجایی که مساله عبور مترو از بافت تاریخی اصفهان و خیابان چهار باغ چند سالی است دغدغه شهروندان اصفهانی را برانگیخته است و مسئولان مختلف شهر با فریب و دروغ و همچنین وقت کشی و عدم شفاف سازی مسایل مختلف این طرح در پی آن هستند تا توان حامیان و فعالان میراث فرهنگی و طبیعی و محیط زیست را در برابر عمل انجام شده عبور مترو از چهار باغ تضعیف نمایند، سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی اصفهان با شعار (حفظ میراث فرهنگی و طبیعی وظیفه همه ماست) در کنار دیگر شهروندان اصفهانی ضمن مخالفت جدی با عبور مترو از محور چهارباغ خواستار پایبندی مسئولان پروژه قظار شهری به نظرات کارشناسان ، اجرای دستورات کارشناسان شورای عالی ترافیک کشور و احترام به دستور بازپرس شعبه 5 دادگستری اصفهان هستند.
همچنین می بایست مسئولان بلند پایه کشوری با پیگیری این مسائل علاوه بر معرفی فریب کاران و قانون شکنان برنامه مدونی برای جبران تخریب های صورت گرفته ارائه دهند.
عذرخواهی از تاریخ و نسل های آینده را نیز به وجدان های بیدار مسئولان واگذار می کنیم.

احمد علیخانی:«محاکمه علنی اعضای شورای شهر اصفهان» چاره کار است. این گفته دیشب دکترمحمدعلی دادخواه وکیل پرونده شکایت مردمی عبور مترو از کنار آثار تاریخی اصفهان است. پرونده‌ای که به اعتقاد وی با دو هزار و 300 نفر شاکی‌ـ از بی‌سابقه‌ترین پرونده‌های تاریخ قضایی ایران است. دادخواه خواستار تنبیه مدیران گستاخ و قانون‌شکنی است که قبلا هم در موضوع برج جهان‌نما تخلفات گسترده‌ای مرتکب شده‌اند. گفت‌وگو با دادخواه به‌راحتی انجام می‌شود اما تلاش برای پاسخگویی مدیران سازمان قطار شهری اصفهان و حومه همچنان بی‌نتیجه است. مسوول دفتر مدیرعامل متروی اصفهان می‌گوید: این یک دستور است. کلیه مسوولان مترو از گفت‌وگو با خبرنگاران منع شده‌اند. البته سازمان میراث فرهنگی هم سیاستی مشابه را در پیش گرفته است. طرح احداث قطار شهری اصفهان، همزمان با تاسیس کارخانه ذوب‌آهن، در دهه 40 آغاز شد اما طراحی و تصویب دو شبکه درون شهری و برون شهری مترو اوایل دهه 70 قطعی شد. متروی درون‌شهری با دو خط شمالی‌ـ جنوبی و شرقی‌ـ غربی قرار است رفت و آمد آسان و هوای پاک را برای اصفهان به ارمغان آورد. شبکه متروی برون‌شهری هم با سه خط، شهرهای جدید استان اصفهان (شاهین‌شهر، فولاد‌شهر، شهر مجلسی، بهارستان و...) را به مرکز استان ارتباط می‌دهد. خط شمالی‌ـ جنوبی مترو که از شمال غربی اصفهان (مرکز شهر) آغاز می‌شود با عبور از ترمینال کاوه به میدان شهدا و چهارباغ پایین می‌رسد و سپس از ساختمان شهرداری اصفهان در دروازه دولت (میدان امام‌حسین(ع) رد شده و وارد خیابان چهار‌باغ عباسی می‌شود و با عبور از زیر رودخانه زاینده‌رود وارد خیابان چهار‌باغ بالا (چهار‌باغ هزار جریب) شده و نهایتا به ترمینال صفحه در جنوب اصفهان می‌رسد. طول این مسیر 2/20 کیلومتر است.